Çek-senet hâlâ KOBİ gerçeği
Dijital ödeme artsa da Türkiye'de KOBİ ticaretinde çek ve senet yaygındır. Ön muhasebe rehberimizde çek-senetin altı temel süreçten biri olduğunu vurgulamıştık. Programınız bu kalemi izlemiyorsa vade kaçırma ve nakit sürprizi kaçınılmazdır.
Takip edilmesi gereken durumlar
| Durum | Açıklama |
|---|---|
| Portföyde | Kasada veya bankada bekleyen |
| Ciro | Tedarikçiye devredildi |
| Tahsil | Bankadan tahsil edildi |
| Karşılıksız | Ödenmedi — acil aksiyon |
| İade | Karşı tarafa geri döndü |
Programda olması gerekenler
- Vade takvimi: 7/15/30 gün uyarıları
- Cari bağlantı: Hangi müşteri/tedarikçi ile ilişkili
- Banka/kasa entegrasyonu: Tahsil anında otomatik kayıt
- Rapor: Vadesi geçen, yaklaşan, portföy özeti
- Yetki: Çek ciro onayı kimde?
Excel vs program
Az sayıda çek ile Excel yeterli olabilir. On üzeri çek, birden fazla banka veya ciro zinciri varsa Excel'den geçiş sinyalleri ortaya çıkar.
Paraşüt / bulut ürünler
Bulut KOBİ ürünlerinde çek-senet modülü plana göre değişir; seçim anında doğrulayın. Seçim rehberi.
Çek durum diyagramı
Portföy → (vade) → Tahsil veya Ciro → (vade) → Tahsil veya Karşılıksız
Her geçiş ayrı kayıt gerektirir. "Portföyde" ile "tahsil edildi" arasındaki ciro adımı atlanırsa cari bakiye sapar.
Vade uyarı kuralları
| Kural | Aksiyon |
|---|---|
| Vade -7 gün | Hatırlatma listesi |
| Vade günü | Tahsil veya ciro kararı |
| Vade +3 gün | Acil takip |
| Karşılıksız | Cari düzeltme + hukuki süreç |
Banka mutabakatı çek tahsil günü yapılmalıdır.
Sektör notu
Toptancı ve inşaat sektöründe çek yoğundur — toptancı ve inşaat rehberlerinde cari yönetimi birlikte düşünülmelidir.
Karşılıksız çek süreci
Karşılıksız çek: cari borç/alacak düzeltmesi, gider kaydı, müşteri/tedarikçi risk güncellemesi. Mali müşavirle kayıt yöntemini önceden sabitleyin — aktarım rehberi.
Ciro zinciri uzadıkça (A'dan B'ye, B'den C'ye) portföy durumu takibi zorlaşır; programda ciro geçmişi satır satır görünmeli.
Vadesi 30 gün içinde olan çekler için haftalık toplantı listesi çıkarmak nakit sürprizini azaltır — ön muhasebe disiplini bunun temelidir.
Sık sorulan sorular
Senet ile çek aynı modülde mi? Pratikte birlikte yönetilir; vade ve taraf bilgisi ortaktır.
Karşılıksız çek muhasebesi? Cari borç/alacak düzeltmesi ve gider kaydı — mali müşavirinizle yöntemi sabitleyin.
Evonx'ta çek modülü var mı? Sürecinizi tarif ederek çek-senet ekranları üretebilirsiniz; muhasebe programı.
Banka mutabakatı çek tahsilatı ile birlikte düzenli yapılmalıdır.